Mở đầu

Công việc của tôi bây giờ là đi làm, tiếp xúc và nghiên cứu với rất nhiều phần mềm mới, đặc biệt là những phần mềm tôi đang sử dụng áp dụng công việc chuyên môn hằng ngày của tôi.Tôi đã phải mắc rất nhiều sai lầm trong việc học phần mềm trước đây của mình và việc nhìn thấy các bạn bè của tôi cũng đã lần lượt dính đến những sai lầm đó thậm chí là những bạn đã nhắn tin nhờ tôi tư vấn.Hôm nay tôi muốn viết bài này để xem như một sự thật tích lũy mà tôi nhận thấy để những người kỹ thuật sau này không phải dẫm lên vết xe đổ nữa.

Thời chăn trâu bắt dế

Trước đây, máy tính là một cái gì đó rất xa xỉ đối với tôi, vì tôi sống ở đảo việc tiếp cận công nghệ là rất khác so với trên đất liền.Có lẽ nói ra câu chuyện này có lẽ bạn sẽ cười tôi nhưng không sao, tôi đã từng không biết bấm cái nút thang máy khi tôi bước chân vào đại học.Đó cũng là một vấn đề rất mới đối với một thằng nhà quê như tôi thời đó.Ba tôi chính là người đã mua cho tôi chiếc laptop đầu đời , đó chính xác là chiếc máy tính mà tôi quý nhất với hệ điều hành Windows XP. Ngày đầu tiên khi mới nhận về chiếc laptop mới toanh, tôi đã mở nó lên và vọc chẳng may nó đã dính virus sau khi tôi truy cập tào lao vào các web không kiểm duyệt thời đó.Thế là ba tôi phải vác đi cài win lại cho tôi.Tôi tò mò không biết người ta đã làm như thế nào mà máy tính của tôi đã có thể trở lại bình thường như vậy, nó đã tốn vài trăm nghìn của gia đình tôi.Thế là những tháng năm sau đó tôi đã bắt tay vào việc tìm ra lời giải đố cho việc xử lý các tình huống như vậy.

Tôi được mua một chiếc DCom mới toanh về để tra cứu mạng.Nhưng mạng thời đó trả tiền rất đắt, mỗi lần tôi truy cập phải trả phí rất cao mà nhà tôi lại ở chỗ xa cột sóng quá.Tôi tìm cách phá vỡ nó và bắt đầu gian lận băng thông mạng.Việc có mạng như mở ra thế giới mới đối với tôi.Tôi biết được những thứ mà trước kia một anh kỹ thuật đã làm như thế nào đối với chiếc máy tính của tôi.Tôi bắt tay vào việc cài lại win trên chính máy tính của mình, và thời đó, tôi còn bắt tay vào sửa chữa giúp những máy tính của mấy đứa bạn tôi, chúng cũng bị những lỗi mà như tôi từng gặp trước đây.Tôi đã thu phí chúng và lấy lại những gì tôi đã mất trước đó, giá trị đó cũng là một phần thu nhập kha khá, và tôi dần nhận thấy tìm năng của việc học thuật phần mềm đối với một chiếc máy tính nhỏ bé này.Chỉ cần lên mạng, tìm hiểu và thực hành nó là bạn có tiền rồi, không phải chạy đi ngoài bán cá, phụ hồ,hái đào,.. để kiếm thêm thu nhập nữa.

Năm 2010 tôi học rất nhiều phần mềm, cơ bản nhất chính là các phần mềm cơ bản như word, excel, powerpoint mà thời đó tôi chỉ biết nó chứ không phải học chuyên sâu.Tôi đã học Photoshop một công cụ chỉnh sửa ảnh mà thời đó tôi nghĩ nó sẽ giúp ích cho việc chế ảnh để trêu bạn bè, điều đó nó khiến tôi lấy làm vui mỗi ngày và các bạn bè tôi cũng vậy.Nhưng rồi tôi cũng chán ngán với nó vì đó chỉ là cái mà tôi học sơ cua không phải là cái tôi thích nhất.

Tôi bước vào con đường nghiện game online năm 2011.Tôi đã dùng rất nhiều phần mềm để bẻ khóa , cái mà người đời hay gọi là hack để thay đổi các giá trị tiền ảo bên trong game mang về chiến lợi phẩm cho mình.Một năm sau đó, tôi bỏ game vì việc bẻ khóa nó không còn hứng thú gì với tôi nữa vì tôi đã chơi và đạt đến cảnh giới cao nhất mà ai cũng ao ước rồi, tôi cảm thấy chán ngấy với mấy trò mèo đó và từ bỏ con đường nghiện game bắt tay vào việc học đàng hoàng của mình.Những năm tháng sau đó, ở trường học có tổ chức các cuộc thi ca múa nhảy hát.Tất nhiên với một thằng ngồi máy tính suốt ngày như tôi thì việc cắt ghép ba cái ảnh , chỉnh sửa ghép nhạc là chuyện như cơm bữa.Tôi nhanh chóng được để ý và đưa vào đội hỗ trợ kỹ thuật của trường còn ca múa nhảy hát thì tôi không biết đâu.

Và rồi phải mãi đến khi vào năm cấp ba tôi mới biết được ngôn ngữ lập trình đầu tiên, những con số 0 1 nhảy múa trong đầu với ngôn ngữ pascal, ôi hóa ra máy tính không dễ dàng như trước đây, việc mới mẻ với thứ ngôn ngữ lập trình nó làm tôi ăn ngay con điểm 3 với bài kiểm tra đầu tiên mà tôi chưa bao giờ nghĩ tôi sẽ làm tệ như vậy.Tôi bị la cho một trận vì cả lớp ai cũng làm được có mỗi tôi nhìn nhận vấn đề sai với ngôn ngữ lạ đời này.Những câu hỏi như đánh đố tôi vậy, và thế là tôi quyết tâm tìm cho ra vấn đề tại sao tôi lại có thể làm ra những đáp án như vậy.Tôi tiếp tục lục tung mấy đám trong mạng lưới internet cũ kỹ mà trước đây có nói gì không.Hóa ra trước đây những cái mà tôi học nó không phải là cái thứ yếu mà tôi thấy, nó chỉ là mấy cái thủ thuật máy tính nhỏ nhặt, nhưng tôi đã quên mất những cái đã tạo ra nó.Đó chính là ngôn ngữ lập trình.Cái phần mềm chỉnh sửa ảnh mà trước đây tôi học nó cũng được tạo ra từ ngôn ngữ lập trình, mấy cái kia cũng y chang như vậy.Vậy mà trước đây tôi chỉ để ý đến ba cái cóc ghẻ kia còn cái bên trong nó thì tôi không thể thấy được vì tôi có biết đâu.Cũng may mà giáo viên nói chứ tôi cũng không biết nữa.Cuộc thi lần thứ hai này trên máy tính thực hành đã khiến tôi xôn xao về nó, tôi đã làm xong bài trước đám bạn kia vì chúng nó tối ngày ghi ra giấy chứ chả bao giờ chịu ngồi máy tính để thực hành nó, haha.Tôi làm xong chỉ lại cho mấy đứa còn đang ngồi chọt chọt một ngón tay như nhất dương chỉ của đoàn dự kia.

Những năm cuối cấp 3, tôi vô tình đọc được vài cuốn kỹ thuật Autocad,3DSmax.. mà người anh hàng xóm của tôi đã để lại trên chiếc bàn cũ.Một cuốn sách dày cộm với những thuật ngữ lạ đời khó hiểu và mãi đến bât giờ tôi còn chưa hiểu hết, nó làm tôi đau đầu hơn cả những thứ mà tôi từng thấy trước đây.Nhưng người mua cuốn sách ấy đã đi quá xa tôi không còn có thể hỏi gì nữa ngoài việc xem cuốn sách này nói gì.Và cuốn sách này cũng đã như định hình cuộc đời tôi vậy.Nó quá khó hiểu làm sao để tôi hiểu nó bây giờ.Không có bất cứ ai nói cho tôi biết cả,...

Những năm tháng đại học

Những năm tháng đại học tôi lại bắt đầu kiếm cơm với những kiến thức mà tôi rành trước đây, vì sinh viên nên thời gian rảnh mấy năm đầu lắm, những thứ mới mẻ lúc này đối với tôi khác quá trời , cái cột đèn đỏ của xe, con người sao mà đông quá, ngoài đường lúc nào cũng xe cộ tấp nập, nhộn nhịp, sinh viên ở đâu mà nhiều vãi ra,....Cái gì mới cũng phải học hết chưa kể đến phần mềm. Ở đây tôi được học rất nhiều, và có một đám bạn lâu la để trao đổi học mỗi ngày như là một nhóm luyện thi trước kia vậy, mỗi đứa một chuyên môn.Tôi thì thích máy tính, đứa thì mọt sách cái bài quần què gì cũng giải ra được , đứa thì mê xe phân khối lớn cái gì cũng biết, đứa thì mê nuôi cá cảnh đến dự định khởi nghiệp,...Hai đứa thì lo học để có học bổng của trường còn ba đứa thì lo đi làm để kiếm thêm thu nhập.

Việc học phần mềm cũng không nằm ngoại lệ, cảm ơn những người thầy trước đây của tôi đã định hướng cho tôi tiếp xúc với công việc thiết kế, dựng mô hình trên Autocad, Revit,...và kể cả việc học lập trình. Cái mà trước đó tôi đã từng lãng quên và cảm thấy nó đã quá khó đối với tôi lúc tôi nhấc cái cuốn sách dày cộm còn sót lại trên bàn những năm tháng cấp 3 trước kia.Tôi biết được và thông suốt mọi thứ qua những giáo viên dạy học, những người cố vấn, và gặp được những người thầy viết ra cuốn sách đó.Điều đó đã khiến tôi lao vào học phần mềm mới như một con nghiện phần mềm kỹ thuật không giống những sinh viên còn ngồi mài đít học cái mớ tư tưởng triết lí nhồi nhét kia.Tôi đi làm sớm hơn nhiều người khác trong cùng lĩnh vực mà tôi đang theo đuổi và giờ đây tôi vẫn đang tiếp tục phấn đấu để đạt được những gì mà mình ao ước.

Những bạn bè của tôi lúc này vẫn mải mê với các công cụ tính toán thủ công, trong khi đó tôi đã kịp làm chúng tính toán tự động trên excel trong vài tuần để kiểm chứng chúng với kiến thức excel cũ rích đã từng học, tính tay theo công thức làm nhanh một lần nhưng không nhanh cho lần thứ hai nữa.Sau đó là mớ phần mềm cũ kĩ tính toán lưu lượng quạt, miệng gió, độ ẩm, chọn miệng gió,... các kiểu nhưng mà mấy phần mềm đó đã đi sâu vào dĩ vãng lắm rồi còn gì mà mang tính đúng đắn với đi làm nữa.Ôi thế nhưng nộp bài thì vẫn chấp nhận thôi vì đó là cái bạn làm ra mà, mà sinh viên thì có tính hay sao chép lẫn nhau, thấy chú này làm cái này thì mình làm cái đấy luôn cho nhanh, vẫn qua môn như một vị thần :D, thầy dám nói gì đâu.

Khi đi làm

Lúc xách đầu ra đi làm rồi tôi mới nhận thấy, đa số những người lớn tuổi hoặc đã quá quen với một phần mềm rồi thì việc bạn làm lung lay ý chí của họ để đi học thêm một phần mềm mới là rất khó khăn.Có người còn được công ty bỏ tiền ra cho đi học phần mềm mới để áp dụng nhưng họ học không phải để áp dụng mà là tìm ra điểm yếu của phần mềm đó.Anh kĩ thuật vừa giới thiệu công cụ vẽ nhanh thì bị một anh lâu năm bác bỏ vì quá nhiều chức năng và quá khó sài, với trình độ lâu năm như anh ấy thì nháy là xong cần gì phải thiết lập đau cả đầu thế.Nhưng anh ta không biết được là phần mềm có lưu giá trị thiết lập lại mãi đến những buổi cuối mới được giới thiệu đến.Những người mới họ theo đến cuối họ làm đúng một phút là xong luôn.

Có một câu nói mà mình rất hay nghe rằng "Nếu thực sự muốn thì người ta sẽ tìm cách, còn nếu không muốn thì người ta sẽ tìm lý do." Đúng chính xác là như vậy đấy, nếu họ không thích họ sẽ đưa ra những cái hay trên cái phần mềm mà họ giỏi để so sánh với cái phần mềm mới kia mà bạn sắp giới thiệu với họ.

Đôi khi những cái mới bạn đưa ra có thể bị bác bỏ ngay lúc này nhưng hãy kiên nhẫn giới thiệu nó với nơi khác, có thể nơi đó sẽ nhận ra tìm năng của bạn và tiếp nhận bạn vì họ chịu thay đổi và cảm thấy phù hợp với thế giới của họ.Tôi từng thấy có rất nhiều công ty sẵn sàng đào thải(thay máu) các nhân viên cũ của mình để đổi mới vì không chịu thay đổi và có những công ty thì không làm như vậy.

Có những người đi làm vì họ rành công việc với phần mềm này nhưng đã xin nhầm vào vị trí nên đã ngậm đắng nuốt cay bỏ luôn cái phần mềm mình biết, mình giỏi kia và chấp nhận đào tạo học lại từ đầu.Nhưng nói thật rằng ít có công ty nào chịu bỏ thời gian ra để đào tạo lại cho bạn đâu, họ bận rộn lắm thời gian đâu mà đào tạo cho bạn.Đa số bạn nhìn mấy bạn bè, anh chị kế bên bạn làm như thế nào rồi học lỏm theo họ để làm được việc thôi, lâu dần bạn cũng sẽ như họ.Có người thì chỉ cho bạn , một số thì chỉ qua loa giấu nghề vì họ sợ bạn cướp miếng cơm của họ,...

Những người đi làm đã có vợ con có người thì không thích công việc của họ, chán nản với công việc họ đang làm nhưng không giám nghỉ vì đồng lương, vì vợ con.Rất nhiều chuyện khiến họ đau đầu hơn những người chưa có gia đình.Họ sợ mất việc, sợ không kịp deadline, sợ những phần mềm mới ra,....

Những người trẻ thì lại khác, họ có nhiệt huyết và máu lửa , có thể cày cuốc đến môt hai giờ sáng để kịp dự án là chuyện bình thường, sáng ra vẫn làm như đêm hôm qua chưa có chuyện gì xảy ra , đối với họ không có gì phải suy nghĩ nhiều cả, cứ có dự án, có tiền là chiến thôi.

Những điều nên suy nghĩ trước khi bắt tay vào học một phần mềm

  1. Phần mềm đó có gì mới hay hay mà bạn theo học, hay là chỉ học theo bạn bè cho biết.Nếu là hùa hoặc thấy ông nào đó làm hay hay rồi học theo .
  2. Phần mềm đó có áp dụng được cho cuộc sống và công việc sau này của bạn không ?
  3. Phần mềm đó có thực sự phù hợp với sở thích và đam mê mà bạn đang theo đuổi ?
  4. Thử một tuần bắt tay vào học nó xem có thú vị không rồi quyết định học lâu dài vẫn chưa muộn.Nếu không hãy biết và kết thúc nhanh chóng, tránh lãng phí thời gian.
  5. Khi nào thì bạn có thể thành thạo nó, về cơ bản bạn không thể học một phần mềm nào đó quá lâu vì bạn còn phải nhường chỗ để học một phần mềm khác vì công nghệ số thay đổi rất nhanh.Tới lúc bạn rành rồi thì sợ không dùng nó nữa.

Những thách thức mà người đi làm gặp phải

  1. Công nghệ mỗi năm luôn thay đổi không ngừng, việc học một phần mềm mới không những làm sao cho nhanh mà còn làm sao để áp dụng vào công việc mà mỗi cá nhân đều phải gặp phải.
  2. Cân bằng giữa việc học những kiến thức công nghệ mới và gia đình, các mối quan hệ xã hội, bạn bè của bạn rất khó khăn.Nếu bạn cứ chăm chăm học quá nhiều phần mềm thì bạn cũng vô tình bỏ rơi luôn các mối quan hệ thân thiết của bạn.Và cũng chẳng thể giỏi phần mềm nào, mỗi thứ biết một ít thì sao làm được.Còn thời gian cho cả công việc 8 tiếng một ngày, đôi khi thức đêm thức hôm để hoàn thành deadline nữa.
  3. Học và áp dụng được một phần mềm vào công việc là hai việc tách biệt và bạn phải biết kết hợp.Bạn phải làm theo quy trình, tiêu chuẩn của công ty, không phải thấy cái gì mới là đem khiên vào, khách hàng mà vẽ ra nữa thì chỉ có chạy deadline sấp mặt mà vẫn chưa nhận được tiền.
  4. Chủ đầu tư, nhà thầu mới là cha là mẹ vì họ trả tiền cho mình, họ quyết định mình phải dùng phần mềm nào, quy trình ra sao.Đừng vội ham hố cái bạn rành, thèm muốn sẽ được mang vào áp dụng.Nếu may mắn bạn tư vấn trúng cái mà công ty mạnh thì ngon không phải lo nghĩ.
  5. Có những dự án lạ đời phần mềm mới bạn chưa gặp, chưa tiếp xúc bao giờ cũng phải nhận.

Phần mềm chỉ là công cụ hỗ trợ bạn trong cuộc sống và công việc , đôi khi đó còn là niềm vui của bạn khi bạn làm ra một tác phẩm nghệ thuật, một công trình gì đó, cũng đừng nên quá chú trọng vào phần mềm mà hãy chú ý đến những mối quan hệ của bạn.Thực sự công việc mà tôi đang làm được cũng nhờ vào những mối quan hệ, những người mà tôi hỗ trợ trước đây giới thiệu giúp tôi.Tôi rất mang ơn những người đó.Nếu không có họ thì chắc gì tôi đã có thể ngồi đây để viết những bài viết này hoặc vào nhầm một nơi mà đó không phải là nơi tốt đẹp để tôi thực hiện những ý tưởng yêu thích của tôi.Nhưng nếu bạn không giỏi thì không ai dám giới thiệu cho bạn đâu nhé.

Làm thế nào để học nhanh một phần mềm

  1. Thực hành, cái đầu tiên chính là phải thực hành, một lần nhớ nếu thực hành lại sẽ khiến bạn như nhai vô bụng nó vậy.
  2. Thực hành lại, vẫn là cái bên trên nhưng hãy thử thực hành lại nó, vì cơ bản công việc của bạn cũng sẽ làm đi làm lại giống như nó vậy.Trừ khi ai đó đẻ ra phần mềm mới và bạn bắt đầu lại từ đầu.
  3. Thực hành hơn nữa.Nếu bạn nghĩ rằng bạn đã thực hành với vấn đề đó ngon rồi thì hãy thử xem còn cách giải quyết nào có thể làm ra vấn đề đó nhanh hơn không.Yên tâm đi, luôn có giải pháp thứ hai có thể thay thế cho vấn đề đó, chỉ là thời gian mà bạn tìm ra mà thôi.Hên xui thì bạn sẽ tìm ra phần mềm hay hơn cái mà bạn đang nghiên cứu,...
  4. Tìm một người thầy tốt.Người thầy tốt không phải là người chỉ cho bạn mọi thứ trên đời mà người thầy tốt là người chỉ bạn đi đúng hướng với bạn.
  5. Tìm người đồng hành.Nếu bạn học một mình không thông thì nên tìm ít nhất một người học cùng bạn, sẽ đỡ chán hơn rất nhiều và những lúc bí quá thì cũng có người hỏi.Nhớ là đừng tìm quá nhiều nhé, tìm người phù hợp chất lượng còn hơn là tìm người nói nhiều mà chả làm gì.
  6. Khoe thành tích của bạn.Việc khoe thành tích không phải là bạn khoe bạn giỏi, bạn là thánh mà là động lực cho bạn, là thú vui,đó là sự nổ lực của bạn để làm ra điều đó, đó sẽ là động lực để bạn tiếp tục làm những cái hay hơn và khó hơn. Hãy tự hào vì điều đó.Nếu ai đó bình luận những lời khiếm nhã thì hãy vui mừng vì bạn có cái để nâng cấp rồi, hãy cảm ơn họ một cách chân thành.
  7. Hãy là bạn: Bạn thích học cái đó , bạn thích làm cái đó thì hãy tự do thoải mái nghiên cứu làm nó , đừng chạy theo số đông, đôi khi mấy cái ông trá hình ngoài kia chỉ làm bạn bận tâm hơn mà thôi, nó chả ích lợi gì cho bạn cả.
  8. Dạy lại cho người khác.Khi bạn dạy lại hoặc thậm chí tập nói chuyện giải thích cho người khác, nếu người bên cạnh hiểu bạn thì thật sự vấn đề đó bạn mới thật sự hiểu rõ.

Tổng kết

Bài viết này có thể sẽ có những sai sót không thể tránh khỏi vì vậy rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các tác giả.Cảm ơn vì đã ghé thăm blog và đọc bài viết này, hi vọng nó sẽ mang lại kiến thức bổ ích.